Her birimiz hayatta bazı sorumluluklar taşırız. Bu sorumluluklar, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde hayatımızı etkiler. Kendimize ve çevremize karşı olan sorumluluklarımızı yerine getirmek, olgunlaşma ve gelişme yolunda önemli adımlardır.
Kişisel sorumluluklarımız, hayatımızın nasıl şekillendiğini belirler. Kendimize karşı sorumlu olmak, hedeflerimize ulaşmak için gerekli olan adımları atmamızı sağlar. Öz disiplin ve motivasyon, başarıya giden yolda bizi ileri taşır.
Kişisel sorumluluklar yaşamlarımızı ve kararlarımızı nasıl etkiler?
Çocukken çok az sorumluluğumuz vardır, kararlarımızı ebeveynlerimiz alır. Sorumluluk sahibi olmak ve kendimize güvenmek zamanla geliştirdiğimiz bir şeydir. Bazı kişisel sorumluluk örnekleri çocukluk döneminde başlar. Örneğin çocuklar bir şeyi kırdıklarında suçlarını kabul ederler. Bu da sonraki sorumluluk duygusu üzerinde bir etkiye sahiptir.
Hyatta pek çok olayın sorumluluğunu kendiniz almalısınız, çünkü bir noktada artık anne babanıza, iş arkadaşlarınıza veya üstlerinize düşmeyecek.
Kişisel sorumluluğunuzun bilincinde olursanız, sorunlarınızla daha iyi başa çıkabilirsiniz. Kendinizi daha güçlü hissedersiniz ve bir şeyler yapabilirsiniz. Olası sonuçları düşünmek, zorlukların üstesinden gelmek ve hatalarınızı kabul etmek sizi kendine güvenen ve aktif bir insan yapar.
Kişisel Sorumluluk Almamanın Olumsuz Etkileri
Kişisel sorumluluk almamak insanları kurbana dönüştürür. Hatalarını gizleyen ve suçu başkalarına yükleyenler kendilerini güvende hissederler. Ancak uzun vadede bunun kişilik gelişimi için olumsuz sonuçları vardır.
Psikolojide kişisel sorumluluk, problemlerin aktif olarak çözülmesinde önemli bir unsurdur. Bu bağlamda hataların sorumluluğunu almak kişisel sorumluluk almak demektir.
Ancak cezalandırılma korkusuyla sessiz kalanlar, başkaları acı çekerken acı çeker. Bu, kişisel sorumluluğu olmayan insanların dengesini bozar. Doğru bir şey yaptılarsa, her şey yolundadır. Hatalardan hep başkaları sorumludur. Ancak hatalarının sonuçlarını asla öğrenemeyenler, kendi ahlaki dengelerini kaybederler.
Sorumluluk almamak karar vermede zorluklara yol açar. Ne de olsa, sonuçların ne olacağı hakkında hiçbir fikriniz yoksa ne yapacağınızı nasıl bileceksiniz? Sonuçta, şüpheye düştüğünüzde, arkanızı toplamaktan diğerleri sorumludur. Bu tutumun işe yaramayacağını ilk bakışta görebilirsiniz.
Hata yaparsanız, onlardan ders alırsınız. Kişisel sorumluluk almanın önemli olmasının bir başka nedeni de budur. Aksi takdirde, kişilik gelişiminiz yarı yolda kalacaktır.
Kişisel Sorumluluk Alamamanın Nedenleri
Neden bu kadar çok insan kendi sorumluluğuna göre hareket etme cesaretinden yoksundur? Bu genellikle başarısızlık korkusuyla ilişkilidir. Kariyeriniz veya kişisel ilişkileriniz çok iyi gitmiyorsa, bu sadece sizin suçunuz olamaz.
Görünüşe göre, bazı insanlar bir hata için koşulları, kaderi veya diğer insanları suçlamakta daha rahatlar. Bu kurban zihniyeti, kişisel sorumluluk eksikliğinin tipik bir nedenidir. Hiç başarısızlık korkusu yaşadınız mı? Bu korkuya teslim olursan, kendini olduğundan daha zayıf gösterirsin. Karar senin, ilerlemek senin elinde.
Bazı insanlar kendinden şüphe ve komplekslerden mustariptir. Bunlar genellikle çocuklukta, özellikle katı bir aile evinde gelişir. Kendi kaderini tayin edebileceği bir hayat sürdürebilmek için bu deneyimler üzerinde çalışmaya değer.
Yeterince kişisel sorumluluk almadığınızı nasıl anlarsınız?
Bir şeyler ters gitti ve şimdi herkes kimin sorumlu olduğunu bulmaya çalışıyor. “Ben yapmadım” – “Sadece diğerleri şunu ve bunu yaptığı için oldu…” – kendinizi sık sık böyle şeyler söylerken yakalarsanız, bu düşük bir sorumluluk duygusunun işaretidir. İşte kişisel sorumluluk eksikliğinin birkaç tipik işareti daha:
- Fikrini söyleyememek
- Hayır diyememek
- Mağduriyete kaçış
- Hataları kabul etmemek
- Bahaneler bulmak ve savunma taktikleri kullanmak,
- Çatışmadan kaçınmak
Kendinizi Güçlendirmenin Yolları
Bazen hatalarınızı kabul etmek ve sorumluluk almak cesaret ister. Hayır demek bile zor olabilir, özellikle de sonuç olarak çatışmadan korkuyorsanız. Cesaret ve kişisel sorumluluk olmadan mümkün değildir.
Mağdur davranışından vazgeçmek ve daha olumlu düşünmek için önemlidir. Aşağıdaki ipuçlarıyla sorumluluk duygunuzu eğitebilir ve kişiliğinizi daha da geliştirebilirsiniz.
Kendinizi hissedin ve ben-cümleleri kullanın. “Herkes rahatlayabilir …” gibi ifadelere başvurmayın , “Ben şimdi rahatlayacağım.” Bu, kendi duygularınızın farkına varmanızı sağlayacaktır.
Bilinçli bir karar verin. Planın nedir? Hiçbir şey yapmamak da bazen bir seçimdir.
Reddetmeye karar verdiyseniz hayır deyin. Başlangıçta bu zor olabilir. Yine de, arkadaşça tavrınıza bağlı kalın. Açıklama yaparsanız hem sizin için daha kolay olur hem de muhatabınız sizi daha iyi anlayabilir.
Kendi yıkıcı etkenlerinizi keşfedin ve tutumunuzu değiştirin. Karamsarlık, kontrol kaybı veya mükemmeliyetçilik, kaçınma davranışının tipik nedenleridir. Bu yüzden daha olumlu düşünmeli ve geçmişin sorunlarını aşmalısınız.
Kendinize hoş duyguları hatırlatın. Bu size kendi kaderini tayin etmenin ne kadar önemli olduğunu gösterir.
Hedef belirsiz olsa bile planlarınızı düşünün ve onlar hakkında konuşun. Emin olmadığınızı güvenle kabul edebilirsiniz. Ancak bunun hakkında konuştuğunuzda, hedeflerinizin değerini anlarsınız. Ayrıca hedeflere farklı bir açıdan bakmaya da başlarsınız.
Bütün bunlar hayatta hatalarınız ve başarısızlıklarınız ile ilgili kişisel sorumluluk almanızı kolaylaştıracak ve size kendinizi daha güvende hissettirecektir. Yine de takıldığınızda ve düğümleri çözemediğinizi hissettiğinizde yardım almaktan çekinmeyin.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +49 160 8488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
