Ebeveynler, çocuklarının temel duygusal ihtiyaçlarını karşılayamazlar veya onların sıkıntılarına, gelişimsel ihtiyaçlarına karşı duyarsız kalırlarsa çocuklukta duygusal ihmal yaşanır. Çocuklukta duygusal ihmal, çocukluk veya ergenlik döneminde meydana gelen oldukça stresli ve potansiyel olarak travmatik olay veya durumlardır.
Olumsuz çocukluk deneyimleri arasında akıl sağlığı veya madde bağımlılığı sorunları olan biriyle yaşamak; bir ebeveyni ölüm, boşanma veya terk nedeniyle kaybetmek ve fiziksel, cinsel ve duygusal istismar sayılabilir.
Ancak istismardan farklı olarak duygusal ihmal, farkındalık eksikliğinden kaynaklanabilir. Araştırmacılar duygusal ihmalin depresyon, anksiyete, madde bağımlılığı ve yaşamın ilerleyen dönemlerinde sosyal işlevsellikte bozulma gibi çeşitli psikolojik bozukluklara yol açabileceğini tespit etmiştir.
Çocuklukta Duygusal İhmal Nedir?
Çocuklukta duygusal ihmal, çocuğun temel duygusal ihtiyaçlarını karşılamadaki başarısızlığı, çocuğun sıkıntılarına duygusal tepki vermemeyi, çocuğun sosyal ve duygusal gelişimsel ihtiyaçlarını göz ardı etmeyi ve çocukların olgunluklarını aşan veya güvensiz durumlarla baş etmelerini beklemeyi ifade eder. Ne yazık ki, bu çok yaygın bir olgudur.
Araştırmacılara göre duygusal ihmal hem kasıtlı hem de kasıtsız olabileceğini vurguluyor. Kasıtlı duygusal ihmal, ebeveynlerin çocuklarının duygularını kasıtlı olarak göz ardı etmesi veya geçersiz kılması durumunda ortaya çıkar. Çocuklukta kasıtsız duygusal ihmal, ebeveynlerin sevgi ve ilgilerine rağmen duygusal bağın önemini gözden kaçırmaları veya bunu kuramamaları durumunda ortaya çıkar.
İhmalin istismardan farkı nedir?
İhmal ve istismar arasında ayrım yapmak duygusal ihmali anlamada çok önemlidir. İstismar sıklıkla kasıtlı zarar verme veya kötü muameleyi içerse de ihmal, kasıtsız ihmali de içerebilir.
Duygusal ihmal hafif olabilir. Ebeveynler çocuğun duygularını fark etmede, onaylamada veya bunlara yanıt vermede başarısız olabilir.
Ebeveyn ihmali, ebeveynin eylemsizliği anlamına gelirken, istismar ve kötü muamele ebeveynin eylemleridir. Çocuğun duygularını tanımlayamamak, kabul edememek veya bunlara uygun şekilde tepki gösterememektir. Bir ihmal eylemi olduğu için belirgin, dikkate değer veya akılda kalıcı değildir.
Duygusal İhmalin Potansiyel Sebepleri Nelerdir?
Duygusal ihmal veya çocuk istismarı gibi olumsuzluklar yaşayan ebeveynlerin çocuklarının duygusal ihmal veya daha kötüsünü yaşama olasılığının daha yüksek olduğu üzücü bir gerçektir. Çocukluk çağı olumsuzlukları gelecek nesillerde daha fazla ihmal ve istismara neden olabilir.
Ebeveynler çocukluk döneminde bir olumsuzluk geçirmişse, akıl sağlığı sorunları yaşama riski daha yüksek olacak ve örneğin depresyonlu bir ebeveyne sahip olmak olumsuz bir çocukluk olayı olarak kabul edildiğinden, böyle bir ebeveynin çocuğu risk altında olacak ve bu da kötü bir davranışa yol açacaktır. Bu nedenle duygusal ihmal de aslında nesiller boyu aktarılabilecek bir döngüye neden olabilir.
Çocuklukta Duygusal İhmalin Sonuçları
Çocukluk dönemindeki duygusal ihmal, hem genç yetişkinler hem de yaşamın ilerleyen dönemlerinde duygusal refah üzerinde uzun bir gölge oluşturabilir. Belirtildiği gibi, duygusal ihmal tecrübesine sahip olanların şu sorunlarla mücadele etme olasılıkları daha yüksektir.
- Depresyon,
- Anksiyete
- Madde bağımlılığı
Ayrıca duygusal ihmal, terk edilme sorunlarına da neden olabilir ve danışanın bağlanma stilini ciddi şekilde etkileyebilir. Danışanlar başkalarına güvenmeyi ve yakın ilişkiler kurmayı daha zor bulabilirler.
Terk Edilme Sorunları
Terk edilme sorunları, çocukluktaki duygusal ihmalin oluşturduğu duygusal boşluktan kaynaklanmaktadır. Duygusal ihmal çocuğun görülmediğini, duyulmadığını ve önemsiz olduğunu hissettirir. Gelişim yıllarında duygusal onaylanma ve tepki verme yeteneğinin yokluğu, yetişkinlikte derin bir terk edilme korkusunu tetikleyebilir.
Duygusal ihmal deneyimi yaşayan bireyler, algılanan reddedilme veya ihmale karşı aşırı duyarlılık geliştirebilir ve bunu genellikle kendi doğalarındaki değersizliklere bağlayabilirler. Bu artan hassasiyet ilişkileri etkileyebilir, duygusal olarak mesafe koymalarına veya başkalarına aşırı derecede tutunmalarına ve sürekli güvence arayışına girmelerine neden olabilir.
Bağlanma Stilleri
Duygusal ihmal, kişilerarası ilişkilerin temelini oluşturan kişisel bağlanma stillerinin gelişimini önemli ölçüde etkilemektedir. Bowlby (1958), çocukluktaki güvenli bağlanmaların yetişkinlikte sağlıklı ilişkilerin temelini oluşturduğunu göstermiştir. Duygusal ihmal güvensiz bağlanma stillerine yol açabilir.
Duygusal ihmal geçmişi olan bireyler kaygılı, kaçınan veya düzensiz bağlanma stilleri sergileyebilirler. Kaygılı bağlanma, terk edilme korkusu olarak kendini gösterir, bu da yapışkanlığa ve sürekli onaylanma arayışına yol açar.
Kaçınmacı bağlanma ise duygusal mesafe ve yakınlıktan kaçınma ile işaretlenir. Düzensiz bağlanma, her ikisinin unsurlarını birleştirerek yaklaşma ve kaçınma davranışları arasında karmaşık bir etkileşim oluşturur.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
