Her insan hayatta belirli bir rolü yerine getirir. Örneğin, ev işlerinden ve çocukların yetiştirilmesinden siz sorumlu olabilirsiniz. Aynı zamanda çalıştığınız şirkette yöneticilik yapıyor olabilirsiniz. Her rol belirli sorumlulukları beraberinde getirir. Farklı roller arasındaki çatışmalar tatminsizliğe ve sorunlara yol açabilir. Ancak endişelenmeyin rol çatışmalarını önlemenin yolları vardır.
Rol çatışmasının iki ana türü vardır: roller arası çatışma ve rol içi çatışma. Roller arası çatışmalar aynı anda üstlenilen iki veya daha fazla rolle (çoğunlukla iş-aile çatışması) ilgiliyken, rol içi çatışma tek bir rol içindeki sorunlarla ilgilidir. Çatışma durumu, dışarıdakilerin rol sahibine yönelik çelişkili beklentilerinden kaynaklanmaktadır. Her insan hayatında farklı rol çatışmaları yaşar.
Örneğin eşiniz sizinle çok fazla zaman geçirmek istiyor ama aynı zamanda sizden ev ve çocuklarla ilgilenmenizi bekliyor. Beklentilerin farklı yönlerde olması rol içi çatışmalara yol açar.
Hayatımdaki rol içi çatışmaları nasıl fark edebilirim?
Bir rol içindeki beklentiler ve talepler uyumlu olmadığında rol içi çatışma ortaya çıkar. Günlük yaşamdaki birçok durumda, birbiriyle çelişen beklentileri karşılamanız beklenir.
İşyerinde dikkatli araştırma gerektiren önemli görevler mümkün olduğunca çabuk tamamlanmalıdır. Ancak kapsamlı bir analiz olmadan, kötü düzenlenmiş belgelerin gönderilmesi riski vardır. Araştırmaya gerekli süre harcanırsa da bu kez süre sınırı karşılanamaz. Bu nedenle tüm beklentilerin karşılanması gerçekçi değildir. İki veya daha fazla seçenek arasında seçim yapmanız gerekir.
Peki, nasıl karar verebiliriz? Çatışma durumlarını tanıyın, böylece onlara tepki verebilir ve uygun çözümler bulabilirsiniz. Bir çatışma durumunun olası çözümlerini düşünün ve bu çözümlerin artı ve eksi yönleri ile ilgili hesaplama yapın. Bu çalışma çözümlerden birini seçmenize yardımcı olacaktır.
Çözülmemiş bir rol içi çatışmanın üzerinizde ne gibi etkileri olur?
Çözülmemiş bir çatışma, yanınızda taşıdığınız ağır bir yüktür. Çözülmemiş rol çatışmaların zihinsel ve fiziksel düzeyde etkileri olabilir. Sorunla yapıcı bir şekilde ilgilenmek, rol içi çatışmanın dostane bir şekilde çözülmesine yardımcı olur.
Profesyonel dünyada, farklı karakterler ve çıkarlar nedeniyle hızla çatışmalar ortaya çıkabilir. İş yerinde çözülmemiş rol içi çatışmalar, çalışanlar arasındaki ilişkileri zorlar. Aynı şekilde aile içindeki rol çatışmaları yanlış anlaşılmalara ve sorumlulukların aksamasına neden olabilir.
Rol içi çatışmalar nasıl çözülebilir?
Çatışmadan kaçınma uygun bir çatışma stratejisi değildir. Tartışılmayan sorunlar hayal kırıklığına ve içsel tatminsizliğe yol açar. Empati ve hoşgörü ile farklı görüşler uzlaştırılabilir.
Rol içi çatışmayı başarıyla çözmek beş adımda yapılabilir. Bireysel adımlar şunlardır:
- Diğer insanların sizden beklentilerini analiz edin
- Bu talepleri kendi beklentilerinizle karşılaştırın
- Kendinizi başkalarının yerine koyun
- Hangi rolün size iyi geleceğine karar verin
- Rolünüze ilişkin anlayışınızı başkalarıyla paylaşın
Bir rol çatışmasını dostane bir şekilde çözmenin ilk adımı kendi kendini analiz etmektir. Başkalarının sizden ne gibi beklentileri olabileceğini düşünün. Üstleriniz ve aileniz sizden ne bekliyor?
Bu talepleri, yaşamdaki rolünüzle ilgili kendi beklentilerinizle karşılaştırın. Farklılıklar var mı? Başkalarının sizden yerine getiremeyeceğiniz (ya da yerine getirmek istemediğiniz) talepleri var mı? Bunlar hangi gereksinimlerdir? Buna diğer insanların bakış açılarından bakın. Beklentiler haklı mı yoksa abartılı mı?
Hangi rolün sizi gerçekten doldurduğuna karar verin. Rolünüze ilişkin anlayışınızı başkalarıyla paylaşın. Doğrudan ve net bir şekilde iletişim kurun. Bu, yanlış anlaşılmaları önlemenize yardımcı olacaktır.
Kararınızı dikkatlice düşünün. Size yakışmayan bir rol beklentisini kalıcı olarak yerine getirmeniz mümkün mü? Hala bu rolü kabul etmek istiyor musun? Çatışmaları barışçıl yollarla çözmeyi öğrenin.
İkna edici bir şekilde tartışın. Tartışmalı durumlarda sakin ve rahat kalın. Rol içi bir çatışma çözülebilir. Çözülmemiş çatışmalar kişilerarası atmosferi zorlar. Yapıcı çözümler atmosferin stabil kalmasına yardımcı olur.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
