Olumsuz düşünceler kendimiz, başkaları ve dünya hakkında sahip olabileceğimiz olumsuz inançlardır. Bu düşüncelerin çoğu zaman onları destekleyecek somut bir kanıtı yoktur. Bazen hepimiz olumsuz düşünebiliriz bu bütün olasılıkları gerçekçi şekilde değerlendirmemize yardımcı da olabilir. Ancak olumsuz düşünceler, tüm düşüncelerimizin büyük bir kısmını kapladığında, işe yaramaz hale gelebilirler. Olumsuz düşünceler ruh halimizi etkileyebilir ve kaygı, depresyon ve düşük özgüven gibi sorunlara katkıda bulunabilir.
Olumsuz Düşünceler Neden Kaynaklanır?
Olumsuz düşünceler çok yaygındır ve bazen hepimizde olur. Bununla birlikte, olumsuz düşüncelerin artması stresle ilişkilendirilebilir. Olumsuz düşünceler aynı zamanda kaygı veya depresyon gibi altta yatan durumların belirtileri de olabilir. Bazıları, olumsuz düşüncelerin evrimsel bir temele sahip olabileceğini ve bir zamanlar kötü ya da tehlikeli deneyimlere daha fazla dikkat etmemize yardımcı olarak hayatta kalmamızı desteklediğini öne sürüyor. Bundan başka olarak olumsuz düşünme stilleri, olumsuz düşünen veya bizi çok eleştiren önemli kişilerin yanında bulunmak yoluyla da gelişebilir.
Olumsuz Düşüncenin Üstesinden Gelmek İçin İpuçları
Olumsuz düşünceler ruh halimizi, başkalarıyla ilişkilerimizi ve yaptığımız seçimleri etkileyebilir. Endişeli ve moralsiz hissetmemize neden olabilirler. Son zamanlarda daha sık olumsuz düşündüğünüzü fark ettiyseniz, bunun üstesinden gelmek için deneyebileceğiniz bazı şeyler vardır. Olumsuz düşünce kalıplarınızı değiştirmenize ve daha olumlu hissetmeye başlamanıza yardımcı olacak bazı önemli ipuçlarını sizinle paylaşıyoruz.
Bir Düşünce Günlüğü Tutmaya Başlayın ve Olumsuz Düşünceleri Değiştirin
Olumsuz düşüncelerin üstesinden gelmek için, onlara daha fazla dikkat etmek ve onları yazmak size mantık dışı görünebilir, ancak bir şeyi değiştirmenin ilk adımı genellikle onu fark etmeye başlamaktır. Tetikleyici durumları anlayabilmek için düşünce günlüğünüzü kullanabilirsiniz. Diyelim ki bir arkadaşınız sizi gördüğünde selam vermedi. Daha sonra bu durumla ilgili olumsuz düşüncelerinizi fark edin: “insanlar benim arkadaşlığımdan hoşlanmıyor”. Daha sonra düşüncelerin sizi nasıl hissettirdiğine dikkat edin. Sonrasında olumsuz düşünceyi daha faydalı bir düşünceyle değiştirebilirsiniz: “Acelesi olduğu için selam verememiş de olabilir.”. Bu daha yararlı düşüncenin sizde nasıl bir duygu uyandırdığını da not edin.
Olumsuz Düşünceleri Tamamen Ortadan Kaldırmaya Çalışmayın
Bu adım da aynı zamanda mantıksız görünebilir. Sonuçta bütün amaç olumsuz düşünmeyi durdurmak değil mi? İyi bilinen bir psikoloji deneyinde araştırmacılar, insanlardan 30 saniye boyunca istedikleri herhangi bir şeyi düşünmelerini ancak pembe bir fili düşünmemelerini istiyor. Deney, bir düşünceyi ne kadar bastırmaya çalışırsak o kadar müdahaleci hale geldiğini gösteriyor. Olumsuz düşüncede de aynı şey olur: Olumsuz düşünceleri ne kadar ortadan kaldırmaya çalışırsak, onları o kadar rahatsız edici buluruz. Bu nedenle, olumsuz düşünceleri tamamen durdurmaya çalışmak yerine onları farklı şekilde yönetmenin yollarını bulmalıyız.
Olumsuz Düşünceleri Farkındalıkla Yönetin
Farkındalık teknikleri meditasyon uygulamalarından gelir. Bu teknikler düşüncelerimizden bir adım geriye çekilip onları daha objektif bir şekilde gözlemlememize yardımcı olur. Farkındalık, etraflarında acı verici veya yararsız bir anlatı yaratmadan düşünceleri ‘bırakmayı’ kolaylaştırır. Farkındalığın amacı düşüncelerimizi değiştirmek değil, onlarla kurduğumuz ilişkiyi değiştirmektir. Farkındalık uygulamasının bir yolu, düşüncelerinizi yanınızdan geçen bulutlar olarak görmek ve onlarla özdeşleşmek yerine onların gelip gitmesine izin vermektir. Farkındalık uygulamaya başlamak için rahat bir şekilde oturun, nefesinize dikkat etmeye başlayın ve düşüncelerinizin gelip gitmesine izin verin. Bunu günde birkaç dakika yapmaya başlayın ve yavaş yavaş 10 veya 20 dakikaya kadar artırın.
Düşünce Tuzaklarına Dikkat Edin
Düşünce tuzakları düzenli ve sürekli hale gelen olumsuz düşünme kalıplarıdır. Bunlar kendimize, başkalarına ve dünyaya bakmanın mantıksız yollarıdır. Yaygın bir düşünce tuzağı felaketleştirmedir. Felaketleştirme tuzağında alternatif perspektifleri tartmadan mümkün olan en kötü senaryoyu varsayarız. Bir başka düşünce tuzağı da zihin okumaktır. Bu düşünce tuzağında, fikirlerimizi destekleyecek hiçbir kanıtımız olmamasına rağmen başkalarının ne düşündüğünü bildiğimizi varsayarız. Düşünce tuzaklarını fark etmek için de yine düşünce günlüklerini kullanabilirsiniz. Bunları fark ettiğiniz anda ve hatta yüksek sesle söylediğinizde mantıksızca oldukları hemen ortaya çıkacaktır.
Minnettarlık Çalışmaları Yapın
Minnettarlık çalışmaları uygulamak, odağınızı olumsuz düşüncelerden uzaklaştırmaya yardımcı olabilir. Minnettar hissetmenin iyi oluşumuz üzerinde büyük etkisi vardır. Ne kadar olumlu hissedersek, olumsuz düşünme olasılığımız da o kadar azalır. Her gün şükredecek şeyler bulmaya çalışın. Hayatınızda zor bir dönemden geçseniz bile bunu yapabilirsiniz. Minnettar hissettiğiniz şeylerin büyük olması gerekmez. Bunlar güzel bir fincan kahve, bir komşudan gelen nazik bir söz veya güzel bir gün batımı gibi küçük şeyler olabilir. Sizi mutlu eden şeyleri fark etmek, size her şeyin o kadar da kötü olmadığını hatırlatabilir ve olumsuz düşünce döngüsünü kırmanıza yardımcı olabilir.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
