Araştırmalar, aile ilişkilerinin, sosyal beceriler ve yaşam için diğer temel beceriler gibi diğer gelişim alanlarının yanı sıra bireylerin ruh sağlığında da önemli bir rol oynadığını göstermiştir. Uyumlu ve işlevsel ailelerde yetişen bireylerin daha iyi zihinsel sağlık, daha iyi fiziksel sağlık ve genel refah deneyimine sahip olduklarını ortaya koyuyor. Ancak pek çok ailede bu uyumu ve işlevselliği yakalamak kolay değildir. Aile içi çatışmalar oldukça yaygındır ve hatta bazı zamanlarda ilişkinin doğal bir parçasıdır. Aile içi çatışmaları sağlıklı bir düzeyde tutabilmek ve doğru şekilde çözüme ulaştırabilmek içinse dikkat edebileceğimiz bazı noktalar var. Bu konuyu daha iyi incelemek için yazımızı okumaya devam edin.
İşlevsel Aile Nedir?
Sağlıklı ve işlevsel bir ailede herkes kendini güvende, kabul edilmiş ve saygı duyulmuş hisseder. Bu olumlu ortam, kabul edilebilir davranışlara, açık ve tutarlı sınırlara ve olumlu şekilde güçlendirilmiş değerlere ve yaşanacak ilkelere yönelik bir dizi kuralla oluşturulur. Ne yazık ki, tüm sosyal sistemlerde olduğu gibi tüm ailelerde de belirli düzeyde işlev bozuklukları vardır. Bu, tüm ailelerin sağlıksız veya işlevsiz olduğu anlamına gelmez, ancak bazıları olabilir.
Ailede İşlev Bozukluğu Nedir?
Belki bunu okuyorsunuz ve şunu düşünüyorsunuz: “Aile ilişkilerimin sağlıklı olduğundan emin değilim?” Veya belki de aile ilişkilerinizin sağlıksız olduğunu zaten biliyorsunuzdur. Sağlıksız düzeyde işlev bozukluğuna sahip aileler genellikle birbirlerine zarar verir. Bu tür ev ortamlarında kişisel sınırlar, olumlu iletişim ve duygu düzenleme neredeyse yoktur. Manipülasyon, suçlama, utandırma, yalan söyleme, yargılama ve kişinin eylemlerinin sorumluluğunu asla üstlenmeme gibi toksik davranışlar, işlevsiz ailelerde yaygındır. Ne yazık ki, bu tür bir dinamikte aile çatışmalarıyla baş etmek daha karmaşıktır. Sonuçta, bu ilişkilerle olan teması öylece kesemezsiniz çünkü siz bir ailesiniz ve her zaman öyle kalacaksınız.
Aile içi Çatışmalar Neden Olur?
Çatışma potansiyeli, insanların birbirleriyle temas halinde olduğu her zaman ve her yerde mevcuttur. Tehdit edildiğinizi veya yanlış anlaşıldığınızı hissettiğinizde, duygularınız incindiğinde veya hedefleriniz ve ilgileriniz başkalarıyla uyumsuz olduğunda, çatışma bölgesindesiniz demektir. İlginç olan, ilişkilerdeki birçok çatışma ve çatışmanın, gerçek olanlardan ziyade algılanan farklılıklar nedeniyle daha sık meydana gelmesidir. Peki aile içi çatışmalara neden olan diğer faktörler nelerdir?
Zayıf iletişim
Fikirlerinizi veya duygularınızı açıkça paylaşamamak, diğer kişinin boşlukları kendine göre doldurmasına neden olacaktır. İletişimi aktarmaya çalıştığınız kişi genellikle söylemeye çalıştığınız şeyi kendi algısına göre değiştirebilir. Bu büyük olasılıkla yanlış yorumlanmaya ve yanlış anlaşılmaya yol açarak çatışmanın büyümesine yol açacaktır.
Uyumsuz Değerler, İnançlar ve Beklentiler
Bu alanlarda bireyler arasında farklılıklar olduğunda, hemen hemen her zaman bir çatışma ortaya çıkacaktır. Eğer bu alanlarda esnek olmazsak, katı ve dogmatik olursak, mutlaka kendimizi başkalarıyla anlaşmazlık içinde buluruz. Farklı değerler, inançlar ve beklentiler, herhangi iki insanı işleri yapmak veya hedeflere ulaşmak için farklı yaklaşımlar veya yöntemler seçmeye yatkın hale getirecektir.
Baskıcı, Kontrolcü veya Pasif-Agresif Davranış
Her ailede farklı kişilikler bulunur. Bir aile üyesi daha pasifken diğeri daha otoriter olabilir. Bunların her biri, birisi bir kararın kontrolünü ele geçirmeye çalıştığında veya bir başkasının eylemleri üzerinde kontrol sağlamaya çalıştığında çatışma oluşturabilir. Agresif ve pasif-agresif davranışların her ikisi de karşıdaki kişiye zarar vermeyi amaçlamaktadır. Bir birey kendi iradesini diğerinin iradesi üzerinde kullanmaya kalkıyorsa çatışmaların önü açılmış olur.
Geçmişten Gelen Çözülmemiş Sorunlar
Acıların, yanlış anlamaların ve çözülmemiş çatışmaların sayısı arttıkça gelecekte ortaya çıkma olasılığı da artar. Birçok aile, geçmiş çatışmaların neden olduğu acıların onları tekrar incinmekten korktuğu için çatışma çözümünden kaçınmayı tercih ediyor. Gergin ilişkiler, “Özür dilerim” ve “Lütfen beni affet” diyemeyen kişiler arasında daha sık ortaya çıkıyor.
Aile içi Çatışmaları Çözmek için Neler Yapabiliriz?
Konu ailemiz olduğunda çoğumuz çatışmayı çözmek isteriz. Birbirinizle konuşmak ve birbirlerinin konu hakkındaki bakış açılarını anlamak çok önemlidir. Bunu yaparken kendi düşünce yapımızda ve davranışlarımızda dikkat edebileceğimiz noktaları birlikte inceleyelim.
Kişiye Değil Soruna Odaklanın
Birisi bir sorundan dolayı suçlandığında veya utandığında, bu yangını söndürmek yerine körükleyecektir. Çoğu zaman, mevcut konu yerine kişiye odaklanarak suçlamalarda bulunduğunuzda güçlü bir tepkiyle karşılaşırsınız. Konuya odaklanmak kişisel duyguları uzak tutar ve duyguların kontrolden çıkmasına izin vermez.
Kendi Duygularınızı Düzenleyin
Duygularınız arttığında net bir şekilde düşünmek ve görmek zordur. Bir çatışma sırasında kendinizi tetiklenmiş hissediyorsanız ve kan basıncınız yükseliyorsa, birkaç derin nefes alın veya sakin kalmak için başka başa çıkma stratejileri bulun. Duygularımız kontrolden çıkarsa hiçbir çatışma iyi sonuçlanmaz.
Farklılıkları Kabul Etmeyi Öğrenin
Her zaman aynı fikirde olamayacağınız gerçeğini kabul edin. Anlaşmazlık normaldir ve kaçınılmazdır. Kazan-kazan çözümü için taviz vermeye istekli olun. Her iki taraf için de kabul edilebilir bir uzlaşma üzerinde anlaşmaya varmak, kazan-kaybet sonucundan ziyade işbirliği duygusunun elde edilmesine yardımcı olacaktır. Sorunu tartışma, çeşitli çözümler sunma ve karşılıklı olarak kabul edilebilir olanı seçme süreci, daha fazla tatmini sağlayacak ve herkesin ihtiyaçlarını karşılayacaktır.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
