Çoğu zaman “dinliyorum” dediğimiz şey, aslında sadece duymaktan ibaret oluyor. Karşımızdaki konuşurken kafamızın içinde başka bir konuşma devam ediyor: Ne cevap vereceğiz, nasıl teselli edeceğiz, kendi benzer deneyimimizi ne zaman araya sıkıştıracağız… Bu iç gürültü varken söylenen sözlerin çoğu havada kalıyor. Gerçek dinleme ise tam tersine, o gürültüyü susturmakla başlıyor.
Önce Kendi Sesimizi Kısıyoruz
Dinlemenin ilk adımı, konuşma sırasının bize gelmesini beklemeyi bırakmak. Çoğumuz bir cümle yarım kaldığında hemen tamamlamak, çözüm önermek ya da kendi anımızı anlatmak istiyoruz. Oysa çoğu insan öğüt değil, yalnızca duyulmak istiyor. Birinin “Bugün çok yoruldum” dediğinde “Ben de geçen hafta…” diye başlamak yerine, sadece “Gerçekten yorucu bir gün geçirmişsin” demek bile yeterli olabiliyor. Bu küçük duraklama, karşımızdakine “Şu anda senin dünyandayım” mesajını veriyor.
Kelimelerin Ötesini Görmek
İnsanlar söylediklerinin çok ötesinde şeyler anlatır. Ses tonundaki hafif bir düşüş, cümle aralarına giren uzun suskunluk, bakışların bir an kaçması… Bunlar çoğu zaman kelimelerden daha çok şey söyler. Gerçek dinleme, işte bu ince işaretleri yakalamaktır. Soru sormak da bu yüzden değerlidir; ama doğru sorular. “Ne oldu?” değil, “O an içinde neler geçti?” ya da “Bu seni en çok hangi yönden zorladı?” gibi sorular, konuşmayı yüzeyden derine taşır.
Bedenimiz de Dinler
Dinlemek sadece kulaklarla olmaz. Oturuş şeklimiz, göz teması, başımızı hafif öne eğmemiz, telefonu bir kenara koymamız… Bütün bunlar karşımızdakine bilinçaltı düzeyinde “Tamamen buradayım” mesajı verir. Birisi bize önemli bir şey anlatırken ekranın köşesinden bildirimlere bakmak, farkında olmadan “Senin anlattığın ikinci planda” demektir. Birkaç saniyelik göz teması kesilse bile karşı taraf bunu hemen hisseder.
Sessizlik En Güçlü Cevaptır
İnsanlar suskunluktan korkarız; hemen doldurmak isteriz. Oysa bazen en güzel cevap sessizliktir. Birinin duygularını paylaştığı anda “Bir şey diyemiyorum ama yanındayım” demek ya da hiç konuşmadan sadece baş selamı vermek, çoğu uzun nutuktan daha etkili olur. Sessizlik, karşımızdakinin kendi duygularıyla baş başa kalmasına izin verir; bazen de ihtiyacı olan tek şey budur.
Neden Bu Kadar Önemli?
Gerçekten dinlemek, karşımızdakine verdiğimiz en büyük saygı hediyesidir. İnsanlar hatırlamaz ne söylediğinizi, ama nasıl hissettirdiğinizi hatırlar. Birinin sadece on dakika boyunca kesilmeden, yargılanmadan, yönlendirilmeden anlatmasına izin verdiğinizde, o kişi kendini görülmüş ve anlaşılmış hisseder. Bu his, güven inşa eder, yakınlık yaratır, konuşmanın bittiği yerde bile etkisini sürdürür.
Küçük Bir Adımla Başlamak
Bugünden itibaren şu basit kuralı deneyebilirsiniz: Bir sonraki sohbetinizde kendinize şu izni verin; konuşmacıyı kesmeden, kendi anınızı anlatmadan, çözüm önermeden sadece dinleyin. Konuşma bittiğinde bile hemen bir şey söylemek zorunda hissetmeyin. Birkaç saniye sessizlik bırakın. Çoğu zaman karşı taraf o sessizliği kendisi dolduracak ve daha derin bir katmana inecek.
Gerçek dinleme bir yetenek değil, bir tercihtir. Her konuşmada biraz daha dikkat, biraz daha sabır, biraz daha az “ben” ile başlar. Zamanla bu tercih bir alışkanlığa, alışkanlık da ilişkilerimizin en sağlam köprüsüne dönüşür. Çünkü insanlar en çok, kendilerini gerçekten duyan kişilerle yakın olmak ister.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır. Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
