“Bir organizasyonun başarısı insan sermayesine bağlıdır. Koçluk yapan liderler, bir organizasyondaki muazzam potansiyelleri açığa çıkarabilir, yüksek performanslı ekipler kurabilir ve olağanüstü sonuçlar elde edebilir”
Mark Hoijtink (Hasbro’nun efsanevi CEO’su)
Koç liderlik yaklaşımı nedir? Organizasyonlarda koçluk becerileri nasıl bir fark yaratabilir?
Uluslararası Koçluk Federasyonu’na (ICF) göre koçluk, günümüzün belirsiz ve karmaşık ortamlarında özellikle önemli olan, kişisel ve mesleki potansiyeli en üst düzeye çıkarmak için ilham veren, düşünmeye teşvik eden ve yaratıcı bir süreçte müşteri ile ortaklık ilişkisidir. Koçluk, mevcut durumundan, daha iyi bir duruma ulaşmak isteyen bireylerle yapılan bir çalışmadır.
Koçluk, organizasyonlarda öncelikle bir koçluk profesyoneli tarafından sağlanan resmi koçluk seansları ve ikinci olarak da koçluk becerilerini kullanan yöneticiler ve liderler aracılığıyla kullanılır.
İster küçük bir işletme ister çok uluslu bir şirket işletiyor olun, işyerindeki liderler için koçluk becerileri, çalışanların performanslarını geliştirmelerine ve profesyonel yaşamlarında daha büyük bir amaç duygusu bulmalarına yardımcı olabilir.
Uluslararası Koçluk Federasyonu‘nun (ICF) 2020’de yaptığı bir ankete göre, 2015’ten bu yana koçluk uygulayıcılarında küresel olarak yüzde 33 ve koçluk becerilerini kullanan yöneticilerde yüzde 50’lik bir artış olmuştur. Anket, koçluk programı kullanan yönetici ve girişimcilerin net gelirlerini ortalama %46 oranında artırabildiğini göstermiştir. Ayrıca, %70’i iş koçluğunu “çok değerli” olarak kabul etmiş ve özgüveni artırmada, kaygı duygularını azaltmada ve kişisel tatmini artırmada sayısız fayda sağladığını aktarmışlardır.
Gerçekten koçluk becerileri ve koçluk yaklaşımı, artık birçok kuruluşta öngörülen liderlik yetkinliklerinin temel bir parçasıdır.
Etkili koçluk görüşmeleri yapma becerisini geliştirmek, liderlere, kendilerini lider olarak geliştirmeleri için diğerlerini güçlendirme, bağımsız problem çözmeyi teşvik etme, fırsatları tanıma ve nihayetinde performansı iyileştirme becerileri kazandırır. Koçluk becerilerini geliştiren liderler ayrıca giderek daha yüksek çalışan bağlılığı, motivasyon ve verimlilik seviyeleri elde edebilir.
Bir koçluk yaklaşımıyla yöneticiler, yargılayıcı olmayan, açık sorular sorar, cevapları dinler ve sonraki adımlar hakkında kendi kararlarını vermeleri için ekip üyelerini teşvik eder ve harekete geçirir. Sonuç, sürdürülebilir davranış değişikliği ve kendi güçlü yanlarından yararlanarak zorluklarla başa çıkmanın kendi yollarını keşfeden yetkilendirilmiş çalışanlardır.
Koçluğu bir liderlik rolü içinde kullanmak, yöneticilerin ekiplerine ilham vermede ve onlarla hem bir bütün olarak hem de bireyler olarak daha derin bir düzeyde bağlantı kurmada daha etkili olmalarını sağlar. Ekip üyeleri arasında güven geliştirmeye ve duygusal olarak dengeli bir çalışma ortamı oluşturmaya yardımcı olur.
Etkili bir lider/koç olmak iyi iletişim kurmayı, ekipleri ve bireyleri tam potansiyellerine ulaşmaları için yönlendirmeyi, yapıcı geri bildirim sağlama yeteneğinin oluşumunu, işbirliği ve bütünlük ruhunun elde edilmesini mümkün kılar.
Bir koçluk yönetim tarzı:
- Organizasyonda iş birliğini ve ekip ruhunu pekiştirir,
- Güçlü bir ekip, hedefler etrafında kenetlenmiş ve birliktelik duyan bir ekip oluşturur,
- Etkileşimi artırır,
- İnsanları ve performansları geliştirir,
- Yaratıcılığı geliştirir,
- Çalışanlarda sorumluluk duygusunu artırır.
Koçluk ve Çalışan Bağlılığı
Çalışan bağlılığını geliştirmek, bir organizasyonun başarısının en kritik yönlerinden biri olabilir. Bir çalışan çalıştığı organizasyonu sevdiğinde ve olumlu bir şekilde motive olduğunda, kendisini bu organizasyona bağlı hissedecek ve bağlılık da işe olumlu yönde yansıyacaktır.
Organizasyonuna karşı kendisini bağlı hisseden bir çalışan, kendi amaçları, hedefleri, beklentileri, başarıları veya başarısızlıklarını organizasyonunkiler ile bir tutarak adeta kendini bütünleştirecektir. Bu da elbette çalışanın etkin, verimli bir biçimde çalışmasını ve hatta organizasyonu için gönüllü olarak ekstra çaba göstermesini beraberinde getirebilecektir.
Yapılan çeşitli bilimsel araştırmalarda, çalışanın işe bağlılığının iş performansı, işle ve organizasyonla özdeşleşme ve işte kalma ile pozitif olarak ilişkili olduğunu bulan açık kanıtlar vardır.
Tablo: Bağlılığın Bireysel ve Organizasyonel Faydaları
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar | Kurumsal Faydalar |
| Daha yüksek motivasyon | Azalmış devamsızlık |
| Daha az tükenmişlik | Daha düşük işten ayrılma |
| Daha iyi sağlık koşulları | Daha düşük işe alım ücretleri (mevcut çalışanlara yatırım yaparak) |
| Aidiyet ve takdir duygusu | Daha iyi üretkenlik ve verimlilik |
| Farkındalık | Daha iyi müşteri deneyimi |
| Kendini gerçekleştirme olanağı | Daha etkin süreçler, hızlı problem çözme |
| İş doyumu, memnuniyet | Finansal başarı |
Ancak günümüz koşullarında organizasyonlarda bağlılığı sağlamak çok da kolay, kendiliğinden olacak bir iş değildir. Bugün birçok kuruluş, düşük çalışan bağlılığının etkisinden şikayetçidir. Düşük çalışan bağlılığı sorununu çözmek zor görünebilir, ancak kurumsal koçluk doğru yönde atılmış bir adımdır. Koçluk, bir kuruluş genelinde çalışan bağlılığını iyileştirmenin etkili bir yoludur.
Koçluk (ister harici/dahili veya ister bireysel/ekip düzeyinde olsun), kuruluşların çalışan memnuniyeti, bağlılığı ve hatta iş tutkusu üzerinde anlamlı bir etkisi olmasına yardımcı olabilecek güçlü çözümlerden biridir.
Çalışanlar, insan olmanın doğası gereği, aidiyet ihtiyacından doğan bir sebeple işlerine bağlı ve çalıştıkları organizasyonlarına bağlı olmak isterler ve koçluk onların oraya ulaşmalarına yardımcı olabilir. Ayrıca, iyi çalışan bağlılığının önündeki engelleri anlamaya ve ortadan kaldırmaya da yardımcı olabilir.
Koçluk becerilerinin odak noktası, bireylerin işyerinde daha iyi performans göstermelerine yardımcı olmaktır. Bu, liderlerin koçluk metodolojisinden veya bir koça erişerek mükemmel alışkanlıklar edinebileceği anlamına gelir. En popüler yaklaşımlardan ikisi, zayıflıkları ortadan kaldırmaya veya güçlü yönleri güçlendirmeye odaklanmaktır; bunların her ikisi de proaktif ve olumlu geri bildirimle bireylerin ve ekiplerin daha iyi performans göstermesine ve organizasyona bağlılık hissetmesine yardımcı olur.
Koçluk bir organizasyonda çalışan bağlılığını attıracak şu türden gelişim örneklerini sağlayabilir:
Hedefler belirlemek ve ulaşmak
Hedef belirleme hem bireysel hem de organizasyonel düzeyde önemlidir. Bireylerin kendi hedefleri (kariyer hedefi, bir şeyleri başarma hedefi gibi) olmasının yanında organizasyonun da kendine özel hedefleri vardır. Bu hedefleri belirlemek, net bir biçimde ortaya koymak, analiz etmek, bunlara nasıl ulaşılacağının yollarını belirlemek önemlidir. Koçluk, doğru ve isabetli hedefler belirleme ve bu hedeflere gerçekten ulaşma konusunda güçlendirmenin harika bir yoludur. Koçlar, kurumsal hedefleri koçlarına iletebilir ve bu hedeflere katkıda bulunmalarına yardımcı olabilir. Ancak hedefler genel organizasyonla sınırlı değildir.
Koçluk yoluyla bir iletişim kanalı açmak, çalışanların bireysel ilgileri ve hedeflerini değerlendirmek, çalışanların kuruluşlarına dahil olduklarını, önemli olduklarını hissetmelerini sağlayabilir. Bireysel hedef tanımlama ve tamamlama, kurumsal hedefler için de faydalıdır. Bu, çalışanlarınızın hedefler belirlemesine ve bu hedeflere ulaşmasına yardımcı olmanın uzun vadede tüm kuruluşa fayda sağlayacağı anlamına gelir. İş ve çalışan hedefleri uyumlu olduğunda ve bireyler bu hedeflere ulaşmak için özenle çalıştığında, çalışan bağlılığı ve organizasyon kültürü gelişir.
Geliştirme fırsatları sunmak
Çalışanlar, bir organizasyonda kariyer geliştirme fırsatlarının bulunmasını ister ve kuruluşlarının bunları sağlamasını bekler. Çalışanlara istedikleri, bekledikleri fırsatlar verildiğinde, genellikle onları sağlayan kuruluşa daha fazla bağlılık duymaları mümkündür. Gelişim fırsatı göremeyen çalışanlar ise başka işler bulma arayışı içerisinde olabilir. Bu fırsatları kurumsal koçluk ile sağlamak, kariyer gelişimi ihtiyaçlarını karşılamak ve çalışan bağlılığını artırmak için harika bir seçenektir. Kurumsal koçluk programları çok önemli bir kariyer ve çalışan geliştirme aracıdır. Ayrıca, koçlar, beceri eksikliklerinden bilgi boşluklarına kadar her türlü gelişimsel sorun için mükemmel bir yardım kaynağıdır.
Geri bildirimde bulunmak
Geri bildirim vermek ve almak, uygun şekilde yapıldığında çok önemli ve faydalıdır. Örneğin bir çalışana performansı, başarıları, iş yapış biçimi ile ilgili geri bildirimlerde bulunmanız, çalışanın işini iyi yaptığı konusunda takdir ettiğini görmesini sağlayarak onu motive edebilir. Diğer yandan, geri bildirimler yoluyla süreç ve görevlerde herhangi bir eksiklik, geliştirme, iyileştirme ihtiyacı varsa, yapıcı bir şekilde bunlar ele alınarak giderilmek yönünde atımlar atılabilir. Yöneticiler geri bildirim verdiğinde, çalışanları işlerine değer verildiğini ve organizasyonun onların gelişimine önem verdiğini hisseder. Bu, daha yüksek düzeyde çalışan bağlılığı ve çalışanların elde tutulmasını beraberinde getirir. Koçluk, liderlerin ve çalışanların belirli, kişiselleştirilmiş ve performans odaklı olmalarına rehberlik ederek doğru şekilde geri bildirim vermelerine ve almalarına yardımcı olabilir.
Potansiyeli takdir etmek, ilham vermek ve teşvik etmek
Koçluk, işyerinde daha yüksek performans sağlamak için çalışanlara bilgiyi geliştirmeleri, becerileri artırmaları ve davranışları değiştirmeleri için ilham vermeye ve motive etmeye yardımcı olur. Çalışanlara bireysel potansiyellerini ve gelecekteki başarılarını göz önünde bulundurarak koçluk yapan yöneticiler, çalışanların bireysel performansını ve ekibin genel performansını olumlu yönde etkileme olanağı elde eder. Çalışanlar, öğrenmek ve gelişmek için devam eden bir fırsatın gerçek değerini anlayıp takdir ettikçe, organizasyondan ayrılmayı daha az düşünecek ve işlerinde nasıl daha iyi olabilecekleri hakkında daha fazla düşüneceklerdir.
Elbette koçluk uygulamalarının faydalarını çoğaltmak mümkündür. Bu örneklerden de görüldüğü gibi organizasyonlar için en önemli değerlerden biri olan çalışan bağlılığının sağlanmasında koçluk uygulamaları gerçekten önemli bir faktördür. Kuruluşunuzun ve liderinizin koçluk yolculuğunda desteğe ihtiyacınız varsa, tüm bu konularda deneyime sahip olan, ICF sertifikalı koçluk hizmetimizle alakalı bilgi almak ve bir koçluk programı başlatmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +49 160 8488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
