Herkes hata yapar. Düşüncesizce bir şey söylemek, verilen sözü tutmamak veya kötü bir karara varmak; bunlar iş yerinde yapabileceğimiz hatalardan sadece birkaçıdır. Ancak sonuçları ciddi olsa da, çok az insan bir hatayı nasıl telafi edeceğini biliyor. Yanlış eylemleri telafi etmezseniz itibarınızın yanı sıra ilişkileriniz de ciddi şekilde zarar görebilir. Bu yazıda, özür dilemenin yanında hataları düzeltmek için elinizden gelenin en iyisini nasıl yapabileceğinize bakacağız.
Hataları Düzeltmek Neden Önemlidir?
Hataları düzeltmekle özür dilemek arasında fark vardır. Hataları düzeltmek için bir şeyler yaptığınızda, diğer kişiyle olan dengeyi yeniden sağlamak için harekete geçersiniz.
Örneğin, bir meslektaşınızın özgüveninin düşmesine neden olacak düşüncesizce bir şey söylediğinizi düşünün. İçtenlikle özür diledikten sonra, o kişiye güvenini yeniden artıracak bir proje vererek durumu telafi edebilirsiniz.
Yanlış bir şey yaptığınızı kabul etmek son derece rahatsız edici olabilir. Bu egonun doğasına aykırıdır, bu yüzden birçok insan hata yaptığını kabul etmekte zorlanır. Ancak hataları düzeltmenin birçok avantajı vardır.
Bir araştırma, insanların kin beslediğinde ve yanlış algıladığında bu düşüncelerin olumsuz duygulara, yüksek tansiyona ve fizyolojik strese yol açtığını ortaya çıkardı. Ancak araştırmacılar, katılımcıların yanlışları affedebildikleri zaman, kendilerini durum üzerinde daha fazla kontrol sahibi hissettiklerini ve daha az stres yaşadıklarını da gördüler.
Hataları düzeltmek için iyi kişisel nedenler de vardır. Öncelikle sözleriniz veya eylemleriniz için sorumluluk almak, kendinize olan saygınızı geri kazandırır. Bir hatanızı üstlendiğinizde, arkanızda yaygın bir utanç duygusu bırakabileceğiniz gibi, “sorunu görmezden gelerek” yanlış bir şey yaptığınız hissini de bırakabilirsiniz.
Ayrıca, açık ve samimi bir şekilde düzeltmeler yaptığınızda, aslında bir ilişkiyi güçlendirebilirsiniz. İşleri düzeltecek kadar alçakgönüllü davranarak, diğer kişiyi önemsediğinizi ve olanlardan dolayı gerçekten üzgün olduğunuzu gösterirsiniz. Eğer karşınızdaki kişi sizi affedebilirse, sonuç olarak ikiniz de kendinizi daha olumlu hissedebilirsiniz.
Hatta hatalarınızı düzeltmek için bir şeyler yaparak kendi itibarınızı bile inşa edebilirsiniz. Bu özellikle iş bağlamında önemlidir. Bir yanlışı düzeltmek için elinizden gelenin en iyisini yapmak alçakgönüllülüğü ve empatiyi gösterir ve kuruluşunuz içindeki güvenilirliğinizi geliştirmede uzun bir yol kat edebilir.
Son olarak, hataları düzeltmek öğrenme fırsatları sağlayabilir. Neyin yanlış gittiğini ve gelecekte neyin farklı olması gerektiğini düşünerek, bir dahaki sefere işleri yapmanın daha iyi bir yolunu bulmaya odaklanmış olursunuz.
Hataları Düzeltmek için İzleyebileceğiniz Adımlar
İşleri düzeltmeye nasıl başlayacağımıza bakalım.
1. Adım: Durumdaki Rolünüzü Kabul Edin
Bir hatanın hemen ardından, sakinleşmek ve ne olduğunu düşünmek için kendinize zaman tanıyın, ancak düzeltmeye başlamak için çok fazla beklemeyin. Böylece öfkenin birikmesini önlemiş olursunuz.
Durumdaki rolünüzü anlayarak başlayın. Bazen insanlar yanlış bir şey yaptıklarında suçlama, saldırganlık veya savunma duygularının arkasına saklanırlar veya yaptıkları şeyi yapmaktan başka çareleri olmadığına kendilerini ikna edebilirler. Ancak “içgüdüleriniz” muhtemelen size yanlış bir şey yaptığınızı söyleyecektir.
Daha sonra olayları diğer kişinin bakış açısından değerlendirin. Yaptığınız hata onun hayatını nasıl etkiledi? Kişiyi hayal kırıklığına mı uğrattınız? Ona rahatsızlık mı verdin yoksa gücendirdin mi? Eylemlerinizin diğer kişiye nasıl acı verdiğini yazın veya bir arkadaşınızla tartışın; bu, onlar için empati geliştirmenize yardımcı olur.
Bu aynı zamanda önemli bir ilk adımdır, çünkü bu durumda oynadığınız rolü anlamadan, hataları düzeltemez ve diğer kişiyle gerçekten uzlaşamazsınız.
Adım 2: Yaklaşımınızı Planlayın
Daha sonra hasarı düzeltmek için neler yapabileceğinizi belirleyin. Bu, yeniden güven oluşturmanın yanı sıra hatanızı telafi etmeyi de içerir.
Kendi başınıza bazı fikirler bulmanız önemlidir. Unutmayın, diğer kişiye yaptığınız hatayı ve bunun etkisini anladığınızı ve önemsediğinizi bildirin. Yanıtınız dengeyi yeniden sağlamalı ve diğer kişinin bir şekilde büyümesine veya iyileşmesine yardımcı olmalıdır. Yanıtınızın uygun olup olmadığından emin değilseniz durum hakkında güvendiğiniz bir meslektaşınızla, aile üyenizle, arkadaşınızla veya akıl hocanızla konuşun.
Yaklaşımınızı planladıktan sonra, konuşmanın pratiğini yapmak için rol yapma tekniklerini kullanmayı düşünün. Özrünüzü hazırlayarak, diğer kişinin ne hissettiğini daha iyi tahmin edebilir ve ona yanıt verebilirsiniz.
3. Adım: Niyetlerinizi İletin
Hataları düzeltmek için yaptığınız konuşma ya da davranış birkaç önemli mesaj içermelidir. Öncelikle yaptığınız hatayı ele alın ve olanlarda rolünüzü kabul edin. Örnek: “Projenizi Cuma günü tamamlamanıza yardım etme sözümü yerine getiremediğim için gerçekten üzgünüm.”
Daha sonra, davranışlarınızın diğer kişiyi nasıl etkilediğini ele alın ve onun duygularını kabul edin. Kendinizi sorumlu tutun ve “suçlama oyunu” oynamayın. Yaptığının yanlış olduğunu anladığını göster. Örnek: “Sana söz verdikten sonra yardım etmemem bencilceydi. Bu durumda ben üzülür ve kırgın hissederdim, senin de şu anda aynı şeyi hissedebileceğini tahmin edebiliyorum. Orada olmadığım içi daha uzun süre çalışmak zorunda kaldın ve gelmemem bana olan güvenini azalttı.”
İlişkinin sizin için ne kadar önemli olduğunu anlatın. Örneğin: “Güveniniz benim için gerçekten önemli ve işleri yoluna koymak istiyorum.”
Ve hataları düzeltme ifadesini ekleyin. Örneğin: “Sağlayabileceğim uzmanlık nedeniyle benden yardım istediğinizi biliyorum. Bunu telafi etmek istiyorum. Lütfen proje tamamlanana ve siz de projeyi gönderene kadar bu hafta her akşam size yardım etmeme izin verin.”
Adım 4: Hatanızdan Ders Alın
Özür diledikten ve durumu düzelttikten sonra, olanların değerini gördüğünüzden emin olun. Hatalar değerli öğretim araçlarıdır; büyümenize yardımcı olabilirler, ancak yalnızca olanlardan ders almaya zaman ayırırsanız.
Bu duruma neyin sebep olduğuna dürüstçe bakın ve kendinize neden böyle davrandığınızı sorun. Duygularınızı yönetmekte zorluk mu yaşıyorsunuz? Bir görevi tamamlamak için gereken süreyi yanlış mı hesapladınız? Yoksa işinizin bir unsuru sizi strese mi sokuyor?
Bu çıkarımları yapmak sonraki seferde aynı hataya düşmemenize yardımcı olur.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
