Hayatımızın her alanında kontrolün elimizde olduğunu hissetmek, yaşam tatminini etkiler ve olumlu sonuçların ortaya çıkma olasılığının daha çok olduğunu inanmanızı sağlar. Kontrole ilişkin inançlarımız motivasyonumuzu, davranışlarımızı ve işte ve dışarıda başarı potansiyelimizi etkiler.
Çevreleri tarafından kontrol edilmek yerine sürücü koltuğunda olduklarını hisseden bireyler genellikle yüksek yaşam memnuniyeti, sebat, sorumluluk ve psikolojik refah yaşarlar.
Kontrol odağı kavramı yaşanan olayların sonuçlarını bir güce bağlama işidir. Julian Rotter’ın ortaya attığı bu kavrama göre eğer kontrol odağını dışarıya yerleştirirsek, sonucun sorumluluğunu büyük ihtimalle kadere, şansa ya da tesadüfe yükleriz. Eğer kontrol odağını içsel olarak yerleştirirsek, muhtemelen kendi eylemlerimizin sonucu belirlediğine inanırız.
Rotter, bu odağı yerleştirdiğimiz yerin eylemlerimizi ya güçlendireceğini ya da cezalandıracağını belirtmiştir. İçsel kontrol odağı o davranışın pekiştirilmesine yol açacak ve davranış devam edecektir. Dış kontrol odağı davranışın sönmesine neden olur. Çünkü eğer kontrol bizim elimizde değilse neden denemeye devam edelim ki diye düşünebiliriz.
İç Kontrol Odağını Geliştirmenin Faydaları
Bir bireyin deneyimlediği kontrol odağı, hayatlarındaki olayları ve sonuçları kontrol ettiklerini ne ölçüde algıladıklarını ve eylemlerinin aldıkları ödülleri yönlendirdiğine ne kadar inandıklarını tanımlar.
Yaşamlarındaki olaylar ve sonuçlar üzerinde yüksek düzeyde kontrol hisseden bireyler içsel kontrol odağına sahiptirler. Tipik olarak kaderlerinin kontrolünün kendilerinde olduğuna ve sonuçların harcadıkları enerji miktarını yansıttığına inanırlar.
Kontrol odağı ve ilgili inançlar bilişimizi ve davranışlarımızı etkiler ve bu nedenle hayatımızın birçok alanında hayati bir role sahiptir. İçsel kontrol odağı tipik olarak faydalı olsa da, çok fazlasının, aşırı derecede kendine güvenmek ve yardım istememek gibi potansiyel dezavantajları olabilir.
İş yeri
Araştırmalar işyerinde kontrol odağının önemini doğrulamaya devam ediyor. Bulgular, güçlü bir iç kontrol odağına sahip olmanın zihinsel durumumuz ve işimiz üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.
- İşten memnuniyet
- Organizasyona bağlılık
- Görev performansı
Bu nedenle, çalışanların kontrolü çevreleyen algıları ve inançları, organizasyon bilimlerinde önemli bir husustur ve personelin gelişeceği bir ortam yaratmada değerli bir faktördür.
İlginç bir şekilde araştırmalar, kontrollerini içsel olarak algılayanların, muhtemelen organizasyonda katı bir yapıya ihtiyaç duymamalarından dolayı bazen işyeri stresiyle daha az başa çıkabildiklerini göstermektedir. Öte yandan, dış odaklı bireyler, iş yapıları da dâhil olmak üzere resmileştirilmiş çalışma yöntemlerinden daha fazla yararlanıyor ve bu da kontrol algısının karmaşıklığını vurguluyor.
Kaygı
Kaygı, potansiyel tehditlere karşı verilen normal bir insan tepkisidir, ancak aşırıya kaçıldığında zayıflatıcı hale gelebilir. Kaygı, bireylerin kısa vadede olacaklara hazırlanmasına yardımcı olurken, uzun süreli, yüksek sürekli kaygı, günlük hayata zarar veren kronik bir durumdur.
İç odağa sahip bireyler, stresle karşılaştıklarında tükenmişliğe karşı tampon görevi görebilecek ve yaşamlarını sahiplenme algısını güçlendirebilecek sorun odaklı başa çıkma stratejilerini benimserler.
Destek arama
Kontrolü içselleştirenler engellerle karşılaştıklarında ek destek aramama eğilimindedirler. Yardıma olan ihtiyaçlarının farkına varamamaları hem kendilerine hem de söz konusu göreve zarar verebilir ve bu durum başarının kendi ellerinde olduğu inancından kaynaklanmaktadır.
Yöneticilerinden gelecek dışsal motivasyona daha az ihtiyaç duyduklarından, desteği gereksiz görebilirler. Sonuç olarak, kendi eylemlerini gerçekleştirmeye ve gerekli sonuçları elde etmek için kendilerine güvenmeye daha yatkındırlar.
Akıl sağlığı
Araştırmalar içsel kontrol odağının ruh sağlığına faydalı olduğunu gösteriyor.
- Hayattaki amaç
- Kendini kabul etme
- Başkalarıyla olumlu ilişkiler
- Özerklik
- Çevresel ustalık
- Kişisel Gelişim
Çalışma, iç odağın altı zihinsel sağlık faktörünün tümü için faydalı olduğunu ve olumlu kişisel özelliklerin geliştirilmesine yardımcı olduğunu buldu.
İç odağa sahip kişiler hayatlarında olup bitenlerden kendilerini sorumlu hissederler ve sonuçları sahiplenirler; dış kontrol odağına sahip kişiler ise hayatlarında ne olacağına kaderin, şansın ve talihin) karar verdiğine inanırlar.
Duruma bağlı olabilen iç ve dış odağının derecesi, kişinin, ödülün olasılığının ve boyutunun, durumları nasıl ele aldığına ve zorlukları nasıl aştığına bağlı olduğuna ne kadar inandığını etkiler.
İçsel odağın pek çok faydası vardır; özellikle psikolojik sağlığı iyileştirmekle kalmaz, aynı zamanda depresyona ve zararlı davranışlara karşı da bir dereceye kadar koruma sağlar. Spesifik bir örnek olarak, güçlü bir iç kontrol odağına sahip bir çalışan zaman zaman kendine fazla güvenebilirken, tipik olarak işten daha fazla tatmin olurlar, yaptıkları işe daha fazla bağlanırlar ve hatta üstlendikleri görevlerde daha iyi performans gösterebilirler.
Derya Öte Almanya’da yaşayan Türk bir ICF koçudur. Almanya Duisburg’da bulunan kendi kurmuş olduğu Derya Öte Koçluk ve Danışmanlık Akademisinde koçluk, yaşam danışmanlığı hizmetlerini yürütmekte ve aynı zamanda ICF koçluk eğitimleri vermektedir.
Hizmetlerini Türkçe ve Almanca olarak sunan Derya Öte, farklı kültürden pek çok insanın hayatlarına dokunmuş ve kişisel gelişim yolculuklarına katkı sağlamıştır.
Derya Öte ve sunduğu hizmetler hakkında daha fazla bilgi almak için +491608488493 telefon numarası veya info@lifecoach-deryaoete.de mail adresi aracılığıyla iletişim kurabilir, sosyal medya hesabından etkinlikleri takip edebilirsiniz.
